Obelisks in አክሱም

የአክሱም ሐውልት

27 people have been here
2.3/10

የአክሱም ሃውልት (እንግሊዝኛ: Obelisk of Axum) ወይም Rome Stele እየተባለ በተለምዶ የሚጠራው በኢትዮጲያ በአክሱም ከተማ የሚገኝ የአለማችን ረጅሙ ትክል የድንጋይ ሃውልት ነው። ይህ ሀውልት 1700 ዓመታትን ያስቆጠረ ሲሆን የ24 ሜትር (78 ጫማ) ርዝመት አለው። 160 ቶን የሚመዝነው ይኽው ግዙፍ ድንጋይ መሠረቱ አከባቢ ሁለት የሀሠት በር መሣይ ፍልፍሎች አሉት። የዚህ ሀውልት ጌጥ ይህ ብቻም አይደለም በያንዳንዱ ጎን የመስኮት ቅርጽ የያዙ ፍልፍሎች ሲኖሩት በመጨረሻው ጫፍ ላይ ደግሞ በብረት ፍሬም የታገዘ የግማሽ ክብ ቅርጽ የያዘ ነው።

ታሪክ

በአክሱም ዘመነ መንግስት እንዲገነባ የተደረገው ይህ ሀውልት ወይም በእንግሊዝኛው "stele" የሚባለው በአክሱም ከተማ ከሌሎች መሠል ሀውልቶች ጋር ኢንዲቆም የተደረገው በ4ኛው ምዕተ አመት አካባቢ ነበር ይባላል። ይህም የጥንታዊ አክሱም ምን ያህል ስልጣኔ እንደነበራት ጠቋሚ ነው። ከኩሻይቲክ የሜሮይ አገዛዝ የተወሰደ እንደሆነ የሚነገርለት ይህ ሀውልቶችን የማቆም ስራ አሁንም ድረስ በአከባቢው ተመሳሳይ ስራዎችን መመልከት ይቻላል። እነዚህ ሀውልትኦች የሚቆሙት በመሠረታቸው ለሚቀበሩ ንጉሳዊ ቤተሠቦች እንደሆነም ታውቋል። በዚህም ከፍተኛ ስልጣን የነበራቸው መሳፍንቶች መቃብር ላይ የሚቆሙት ሀውልቶች በብዛት በተፈለፈሉ የሀሰት በር እና መስኮቶች ያጌጡ ናቸው። እንዲሁም የሟቹ ንጉሳዊነት በቀነሠ ቁጥር በመቃብሩ ላይ የሚቆሙት ሀውልቶችም ውበት (የሚፈለፈሉት የሀሰት በር እና መስኮት መሠል ቅርጾች ብዛት) በዚያው ልክ ይቀንሳል። ለዚህም ነው ብዛት ያላቸው ቅርጽ አልባ ሀውሎቶችን በየቦታው መመልከት የሚቻለው። ትልልቅ የሚባሉት ደግሞ አነስተኛ ቁጥር አላቸው።

ከሀውልቶች ሁሉ በመጨረሻ አክሱም ላይ ማለትም በ4ኛው ክፍለ ዘመን እንደቆመ የሚታወቀው የንጉስ ኢዛና ሀውልት ነው። ኢዛና ይህን ጣኦታዊ የሆነ ሀውልቶችን የማቆም ስራ እንዲቆም እና ክርስቲያናዊነት በኢትዮጵያ እንዲስፋፋ በግሉ ክርስቲያን በመሆን ጥሯል። አብዛሀኛዎቹ ትክል ድንጋዮች በመሰረት ጥንካሬ ማነስ የወደቁ ሲሆን ከነዚህም መካከል ተጠቃሽ የሚሆነው በእርዝመቱ ተወዳዳሪ የሌለው (የ33 ሜትር ርዝማኔ ያለው) ታላቁ ሀውልት በመሬት ላይ መውደቁ ነው። በሀውልቶቹ ላይ የደረሱት ችግሮች ብዙ ናቸው። ከነዚህም ውስጥ በተደጋጋሚ የሚከሰተው የመሬት መንቀጥቀጥ (የአክሱም ከተማ ለመሬት መንቀጥቀጥ በአንፃራዊ ሁኔታ የተጋለጠች ነች።) እንዲሁም በግራኝ አህመድ የእስላማዊ ዘመቻ ወይም የአዳል ጦርነት (ከእ.ኤ.አ. 1529 እስከ 1543 ድረስ የቆየው) እንዲፈርሱ ትዕዛዝ አስተላልፎ ነበር። በ19ኛው ምዕተ-አመት ከዋና ዋናዎቹ የንጉስ ሀውልቶች መካከል የንጉስ ኢዛና ሀውልት ብቻ ሳይወድቅ ተገኝቷል።

በ1935 እ.ኤ.አ. ጣልያን ኢትዮጵያን በወረረችበት ጊዜ ይህን ሀውልት በጊዜው በነበረው የፋሽስት ኢጣሊያ ገዝ ትዕዛዝ መሰረት የጣልያን ወታደሮች የኣክሱምን ሓውልት ከወደቀበት ኣንስተው ወደ ሮም ወሰዱት። በዚህ ጊዜ የፋሺስት አገዛዝ እንደ ጦር ምርኮ እና የሮም ግዛት መስፋፋት ምልክት አድርጎ በመውሰድ በሮም አደባባይ ላይ እንዲተከል አድርጓል (ምንም እንኳን አገዛዙ በአምስት አመታት ወስጥ የነበረ ቢሆንም ይህም እ.ኤ.አ. ከ1935 በ1941 ንጉሠ ነገስት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ወደ ኢትዮጵያ እስከተመለሱበት ጊዜ ያለው ማለት ነው)።

ሁለተኛው የዓለም ጦርነት እንዳለቀ ጣልያን የዘረፈችውን የኣክሱም ሃውልት ለኢትዮጵያ እንድትመልስ በተስማማችው መሠረት ላለመፈጸም እስከ የካቲት ፲፱፻፷፮ ዓ.ም. ብዙ ግለሰቦች ቢማጸኑም ኣሻፈረኝ ኣለች። የመጨረሻውም ምክንያት ጣልያን ገንዘብ፣ ኣሜሪካ ኣውሮፕላን ስለከለከሉ ነበር። በእነዚህ ምክንያቶች ያልተደሰቱት ዶ/ር ኣበራ ሞላ ኢንተርኔትን በመጠቀም የመላኪያ ገንዘብ ለማስባስብና ሐውልቱንም በትናንሹ ኣስቆርጦ መላክ እንደሚቻል ለጣሊያኖች ካሳወቁ በኋላ ኣጣብቂኝ ውስጥ የገቡት ጣልያኖች እራሳቸው ወጪውን ከፍለው ከወሰዱበት እንደሚመልሱት ተስማሙ። በእዚሁ መሠረት የጣልያን መንግሥት ወደ ኣሥር ሚሊዮን ዶላር ኣውጥቶ ሐውልቱ ኣክሱም ከተማ ተመልሶ ተተክሎ ነሓሴ ፳፱ ቀን ፳፻ ዓ.ም. ተመርቋል።

የውጭ መያያዣዎች

የሓውልቱ ከሮም ወደ ኢትዮጵያ ኣመላለስ

[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7]

Categories:
Post a comment
Tips & Hints
Arrange By:
There are no tips nor hints for የአክሱም ሐውልት yet. Maybe be you will be the first one to post useful information for fellow travellers? :)
Location
Map
Address

0.2km from Unnamed Road, አክሱም, ኢትዮጵያ

Get directions
References

የአክሱም ሐውልት on Facebook

Hotels nearby

See all hotels See all
Grand Resort & Spa

starting $55

Sunshine Hotel

starting $80

Delano Hotel Bahir Dar

starting $32

Rahnile Hotel

starting $33

Addis Amba Hotel

starting $28

Lal Hotel & Spa

starting $40

Recommended sights nearby

See all See all
Add to wishlist
I've been here
Visited
King Ezana's Stela
YeĪtyop’iya Hizbawī Dīmokrasīyawī Rīpublīk

King Ezana's Stela is a tourist attraction located in አክሱም, YeĪtyop

Add to wishlist
I've been here
Visited
Matara, Eritrea
ኤርትራ

Matara, Eritrea is a tourist attraction located in Matara, ኤርትራ

Add to wishlist
I've been here
Visited
ራስ ዳሸን
YeĪtyop’iya Hizbawī Dīmokrasīyawī Rīpublīk

ራስ ዳሸን (በሌላ አጠራር ራስ ዳሸንና ራስ ደጀን የኢትዮጵያ አንጋፋው ተራራና ከአፍሪካ በከፍታ 4ኛው ተራ

Add to wishlist
I've been here
Visited
Fiat Tagliero Building
ኤርትራ

Fiat Tagliero Building is a tourist attraction located in አስመራ, ኤርትራ

Add to wishlist
I've been here
Visited
Governor's Palace, Asmara
ኤርትራ

Governor's Palace, Asmara is a tourist attraction located in

Add to wishlist
I've been here
Visited
Cinema Impero
ኤርትራ

Cinema Impero is a tourist attraction located in አስመራ, ኤርትራ

Add to wishlist
I've been here
Visited
St Joseph's Cathedral, Asmara
ኤርትራ

St Joseph's Cathedral, Asmara is a tourist attraction located in

Similar tourist attractions

See all See all
Add to wishlist
I've been here
Visited
Washington Monument
አሜሪካ

Washington Monument is a tourist attraction located in Washington,

Add to wishlist
I've been here
Visited
Luxor Obelisk
ፈረንሣይ

Luxor Obelisk is a tourist attraction located in ፓሪስ, ፈረንሣይ

Add to wishlist
I've been here
Visited
Obelisk of São Paulo
ብራዚል

Obelisk of São Paulo is a tourist attraction located in São Paulo, ብ

Add to wishlist
I've been here
Visited
Obelisk of Buenos Aires
አርጀንቲና

Obelisk of Buenos Aires is a tourist attraction located in Buenos

Add to wishlist
I've been here
Visited
San Jacinto Monument
አሜሪካ

San Jacinto Monument is a tourist attraction located in New Washington

See all similar places